Over Brugse bars en beeldhouwers

3/6/2014

Iedere rechtgeaarde Bruggeling kent de prachtige standbeelden van de Vlaamse primitieven Hans Memling en Jan van Eyck op de Brugse pleinen die hun respectievelijke namen dragen. Iedere, weliswaar wat jongere Bruggeling, kent ook het café Pick op de Eiermarkt. Wat volgt is wat beide Brugse fenomenen met elkaar te maken hebben; het beknopte levensverhaal van één van Brugges bekendste kunstenaars.

Bovenvermelde beelden zijn van de hand van Hendrick Pickery. Hij wordt geboren te Brugge in 1828 als zoon van Albert Pickery, een bakker met een florissante zaak aan de pittoreske Lange Rei. Vader Pickery is erg gekend te Brugge, zijn gebak en beschuit zijn bekend tot buiten de Brugse stadspoorten. Ook is hij de bedenker van een typisch Brugs amandelbrood, de zogenaamde “Noeuds de Bruges” of “Brugse Achten”. Zijn succes noopt Albert tot het uitbreiden van zijn zaak en hij gaat zich vestigen in een ruim gebouw op een hoek van de Eiermarkt. Het populaire jongerenetablissement café Pick heeft dus zijn naam te danken aan het “Huis Pickery”, een verwijzing naar het verleden van het gebouw, toen het nog een bakkerij was.

De jonge Hendrik Pickery is dus in de wieg gelegd om bakker te worden, maar liever dan brood te fabriceren met het deeg van zijn vader, maakt hij er al op jonge leeftijd sculptuurtjes mee.  De artistieke microbe heeft Hendrik onmiskenbaar te pakken en zijn vader laat hem toe te gaan studeren aan de Academie voor Schone Kunsten, toendertijd gelegen in de Poortersloge in de Academiestraat. In 1850 studeert Pickery hier af en trekt naar de Academie te Antwerpen en later ook naar Parijs, waar hij zich verder specialiseert in de beeldhouwkunst. Het is van op jonge leeftijd duidelijk dat Pickery een enorm talent is. In juli 1846 moet de plechtige onthulling plaatsvinden te Brugge van het beeld van Simon Stevin (nu te vinden op het Simon Stevinplein). De kunstenaar die hiermee was belast kreeg het beeld echter niet op tijd klaar en de onthulling moest noodgedwongen worden uitgesteld. Als noodoplossing wordt echter in ijltempo een gipsen beeld gemaakt door de beeldhouwer Louis Eugéne Simonis. Deze laat zich assisteren door zijn beste leerling aan de Brugse Academie, de toen achttienjarige Hendrik Pickery. Hiervoor stelt vader Pickery een pakhuis open aan de achterkant van zijn bakkerij op de eiermarkt. Het eerste atelier van Hendrik bevond zich dus ook op de plaats waar nu café Pick gevestigd is.

Pickery kent zijn grote doorbraak wanneer in 1860 te Damme zijn standbeeld van Jacob van Maerlant onder grote feestelijkheden wordt onthuld. Het beeld is meteen een succes. Het jaar daarop wordt Pickery benoemd tot leraar aan zijn alma mater in de Academiestraat. Hij kan zijn roots echter niet verloochenen en trouwt in april van dat jaar met Mathilde, dochter van Frans Vanneste, meesterbakker uit de Smedenstraat. Het koppel vestigt zich in 1861 in de Kuipersstraat nummer 1, het huis meteen links van de brugse stadsbibliotheek en dicht bij de bakkerij van zijn vader. Pickery is echter ambitieus en in 1862 laat hij in de Beenhouwersstraat een huis bouwen met aanpalend een grote werkplaats. Financieel geholpen door zijn vader en met de hulp van andere beeldhouwers en ervaren schrijnwerkers kent Pickery zijn piekperioden in de jaren 1870. Het monumentale standbeeld van Hans Memlinc werkt hij af in 1871, het even imposante beeld van Jan van Eyck wordt voltooid in 1878. Zijn atelier in de Beenhouwersstraat is zijn thuis tot 1890 wanneer hij zich gaat vestigen in de Katelijnestraat, naast de toen net verhuisde Academie, waar hij tot aan zijn dood in 1894 leraar zou blijven. Hendrik en Mathilde hadden samen zes kinderen, de bekendste hiervan is ongetwijfeld Gustaaf Pickery (1862-1921). Hij trad in de voetsporen van zijn vader, volgde ook opleiding bij hem en zou later onder meer de gevelsculpturen van het Damse stadhuis en de heiligenfiguren voor de Brugse Onze-Lieve-Vrouwe-kerk ontwerpen.

De standbeelden en sculpturen van Pickery zijn bekend in Brugge en ver daarbuiten. Wanneer je dus in Brugge een pint gaat pakken in café Pick, vergeet dan niet dat je je bevindt in wat ooit de artistieke bakermat was van één van Brugges Grootsten!

Pieterjan Vinck

Pickery, K., Hendrik Pickery, verschenen in: Heemkundige Bijdragen, Heemkundige Kring “Maurits van Coppenolle”, Brugge, 1994
De Academie werd in 1890 overgeplaatst naar de Katelijnestraat, waar deze zich nog steeds bevindt.
Pickery, K., Hendrik en Gustaaf Pickery, Brugse Beeldhouwers. Heemkundige Kring Van Coppenolle, Brugge, 1982